Quy chuẩn định vị dải phân cách cứng đúc sẵn trên đường cao tốc

Chỉ cần lệch vài centimet, một đoạn dải phân cách cứng đúc sẵn đã có thể không giữ được xe mất lái như tính toán. Ở tốc độ khai thác trên cao tốc, sai số nhỏ khi định vị thường dẫn đến hậu quả lớn khi va chạm. Bài viết này trình bày cách xác định vị trí, cao độ và liên kết cho dải phân cách bê tông đúc sẵn, bám theo hồ sơ thiết kế và các tiêu chuẩn đang áp dụng tại Việt Nam.

Căn cứ tiêu chuẩn trước khi bố trí

Trước khi đặt dải phân cách bê tông, đơn vị thi công cần đối chiếu hồ sơ thiết kế với các văn bản sau:

1. TCVN 5729:2012 (Đường ô tô cao tốc, yêu cầu thiết kế): quy định mặt cắt ngang, dải phân cách giữa và các yếu tố hình học của tuyến.
2. QCVN 41:2019/BGTVT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ): có phần quy định về hộ lan và dải phân cách trên đường bộ.
3. TCVN 5574:2018 (Thiết kế kết cấu bê tông và bê tông cốt thép): làm cơ sở tính toán cấu kiện.
4. TCVN 3118:2022 (Bê tông, phương pháp xác định cường độ nén): dùng để thí nghiệm mẫu.

Hồ sơ thiết kế kỹ thuật đã được duyệt vẫn là căn cứ cao nhất của từng dự án. Chiều cao, bề rộng chân đế và cấp chịu va chạm đều lấy từ hồ sơ này. Nhà thầu nên kiểm tra thêm phiên bản tiêu chuẩn còn hiệu lực tại thời điểm thi công.

Xác định vị trí trên mặt cắt ngang

Vị trí của dải phân cách cứng đúc sẵn phụ thuộc vào bề rộng dải phân cách giữa, tốc độ thiết kế và địa hình từng đoạn.

Dải phân cách giữa

Ở giữa tuyến, dải phân cách cứng đúc sẵn ngăn hai chiều xe chạy ngược nhau. Cấu kiện được đặt dọc tim dải giữa, nằm trong phạm vi bố trí theo mặt cắt thiết kế. Khi dải giữa hẹp, hộ lan cứng bê tông thường được chọn vì không cần khoảng trống để biến dạng như hộ lan mềm.

Dải phân cách bên và vị trí nguy hiểm

Ở phía lề, dải phân cách bê tông đúc sẵn được đặt tại những chỗ xe lệch làn dễ gây hậu quả nặng: mái taluy đắp cao, đầu cầu, cạnh trụ cầu vượt và đoạn đường cong bán kính nhỏ. Mặt trong của cấu kiện phải cách mép làn xe một khoảng đủ để xe dừng khẩn cấp không lấn làn, đồng thời không che tầm nhìn.

Khoảng cách tới làn xe

Khi chốt vị trí, kỹ sư giám sát cần lưu ý ba điểm:

1. Giữ khoảng cách đều dọc tuyến, không tạo đoạn thắt hẹp đột ngột.
2. Chừa đủ lề theo mặt cắt thiết kế, nhất là nơi có làn dừng xe khẩn cấp.
3. Kiểm tra tầm nhìn dừng xe ở đoạn cong trước khi cố định dải phân cách đúc sẵn.

​​​​​​​

Giá trị cụ thể lấy theo bản vẽ mặt cắt ngang và TCVN 5729:2012 của dự án.

Kỹ thuật lắp đặt tại hiện trường

Chuẩn bị nền và thả tim

Tổ trắc đạc cần thả tim tuyến và cao độ bằng máy toàn đạc trước khi cẩu lắp. Nền đặt phải được san phẳng, đầm chặt và có độ dốc ngang để nước thoát. Nền yếu sẽ làm dải phân cách cứng đúc sẵn bị lún lệch sau một thời gian khai thác, kéo theo sai khác cao độ giữa các đốt.

Liên kết giữa các đốt

Các đốt barrier bê tông được nối với nhau bằng chốt thép, mộng âm dương hoặc thanh liên kết theo thiết kế. Mối nối phải truyền được lực dọc khi xe đâm, để cả hàng cấu kiện cùng chịu lực. Khe hở giữa hai đốt cần đồng đều và nằm trong giới hạn của hồ sơ.

Mỗi đốt nên được kiểm tra theo trình tự sau:

1. Làm sạch bề mặt tiếp xúc, loại bỏ mảnh vỡ ở mép.
2. Lắp đủ số lượng chốt hoặc thanh liên kết.
3. Đo lại cao độ đỉnh và độ thẳng hàng trước khi sang đốt kế tiếp.

​​​​​​​

Đầu cuối và đoạn chuyển tiếp

Đầu hàng dải phân cách đúc sẵn là điểm yếu nếu để trơ. Cần dùng đoạn vuốt, đầu giảm chấn hoặc đoạn chuyển tiếp sang hộ lan tôn sóng theo thiết kế. Độ cứng phải tăng dần để xe không va vào mặt cắt thay đổi đột ngột.

Chất lượng cấu kiện và nghiệm thu

Yêu cầu về vật liệu

Bê tông đúc dải phân cách cứng đúc sẵn có mác theo hồ sơ thiết kế. Xi măng cần phù hợp TCVN 2682:2020, cốt liệu phù hợp TCVN 7570:2006. Cường độ nén được thí nghiệm theo TCVN 3118:2022. Lớp bê tông bảo vệ cốt thép phải đủ dày để chống ăn mòn do hơi ẩm và khí thải.

Nghiệm thu sau lắp đặt

Hiện trường cần đo và ghi nhận độ lệch tim, cao độ đỉnh, độ thẳng đứng, khe nối và ngoại quan như nứt hay sứt mẻ. Mỗi lô dải phân cách bê tông đúc sẵn cần có phiếu kiểm tra chất lượng và kết quả thí nghiệm mẫu đi kèm. Dải phân cách cứng đúc sẵn chỉ nên đưa vào khai thác khi biên bản nghiệm thu đã được ký đầy đủ.

Những sai sót thường gặp

1. Đặt sát mép làn, làm hẹp mặt đường.
2. Không đầm nền, khiến đốt bị lún lệch.
3. Thiếu chốt liên kết ở một số đốt.
4. Bỏ qua xử lý đầu cuối.
5. Để đọng nước quanh chân đế.

​​​​​​​

Các lỗi này đều tránh được nếu đội thi công đọc kỹ bản vẽ và kiểm tra từng đốt. Một hàng dải phân cách cứng đúc sẵn chỉ phát huy tác dụng khi toàn bộ chuỗi liên kết làm việc đồng bộ.

​​​​​​​

Chọn đơn vị cung cấp phù hợp

Chất lượng lắp đặt bắt đầu từ chất lượng sản xuất. Khi chọn nơi cung cấp dải phân cách bê tông, chủ đầu tư nên xem xét:

1. Xưởng đúc có khuôn thép chuẩn hình học, cấu kiện ra đều kích thước.
2. Quy trình kiểm soát cấp phối, bảo dưỡng và thí nghiệm mẫu.
3. Hồ sơ chất lượng và chứng nhận phù hợp theo yêu cầu dự án.
4. Khả năng tư vấn bố trí, vận chuyển và hỗ trợ lắp đặt tại công trường.
5. Đơn vị đáp ứng đủ các yếu tố trên sẽ giúp dải phân cách cứng đúc sẵn đạt yêu cầu ngay từ lô đầu tiên.

Định vị đúng dải phân cách cứng đúc sẵn là bước nhỏ nhưng quyết định hiệu quả bảo vệ của cả tuyến. Nếu dự án của bạn cần tư vấn về dải phân cách bê tông đúc sẵn cho đường cao tốc, hãy chuẩn bị bản vẽ mặt cắt ngang và thông số tốc độ thiết kế để được hỗ trợ chính xác hơn.

Thông Tin Liên Hệ

 02862 789 955 - Máy Bàn

 0906 39 18 63 - Zalo hỗ Trợ Mua Hàng

 0906 86 26 96 - Tư Vấn Kỹ Thuật

Website: www.vlxdminhquan.com | www.khuonbetong.com

Email: minhquanmqb2015@gmail.com