Tiêu Chuẩn Thử Tải Trọng Hố Ga Thu Nước Bê Tông Mác Cao

Một hố ga thu nước đặt sát lòng đường phải chịu bánh xe tải đè lên hàng chục nghìn lần mỗi năm. Nếu sản phẩm chỉ được kiểm tra bằng mắt và búa gõ thì người mua mới đang đoán, chưa phải biết. Bài viết này đi qua cách thử tải trọng cho hố ga bê tông đúc sẵn, từ căn cứ tiêu chuẩn, trình tự gia tải đến cách đọc biên bản trước khi nhận hàng.

Thử tải là phép đo thật, không phải thủ tục

Bánh xe đè vào đâu trên một hố ga

Hố ga thu nước mưa gồm thân hố, đáy, cổ hố và bộ nắp hoặc song chắn rác. Tải bánh xe truyền từ nắp xuống cổ hố, sau đó xuống thành hố và nền. Các vùng chịu ứng suất cục bộ lớn nhất thường là cổ hố, mép ô thu nước và góc chuyển tiếp giữa thành với đáy.

Hố đặt dưới vỉa hè chủ yếu chịu xe máy, xe đẩy và thỉnh thoảng có xe tải nhỏ leo lên. Hố nằm trong làn xe chạy hoặc sát bó vỉa đường phố chịu tải lớn hơn nhiều, nên yêu cầu thử cũng phải khác.

Mác cao giúp được gì và chưa giúp được gì

Bê tông mác cao cho cường độ nén lớn, độ đặc chắc tốt và khả năng chống thấm khá hơn. Tuy vậy, sức chịu tải của cả cấu kiện còn phụ thuộc vào chiều dày thành, cách bố trí cốt thép, lớp bê tông bảo vệ và chi tiết ở góc. Mẫu nén đạt cường độ không có nghĩa hố ga chịu được tải thực.

Vì thế, thử tải trên cấu kiện là bước bổ sung cho thử nén mẫu bê tông, không thay thế được nhau.

Những tiêu chuẩn cần có trên bàn trước khi thử

Hố ga bê tông cốt thép thành mỏng đúc sẵn nằm trong bộ TCVN 10333. Với hố ga thu nước, tài liệu liên quan trực tiếp là TCVN 10333-1:2014, áp dụng cho hố thu nước mưa và hố ngăn mùi. Hai phần còn lại dành cho giếng thăm, gồm TCVN 10333-2:2014 (hình hộp) và TCVN 10333-4:2019 (hình trụ).

Khi lập kế hoạch thử, bạn nên chuẩn bị các tài liệu sau:

1. TCVN 10333-1:2014: căn cứ chính để đối chiếu yêu cầu kỹ thuật và cách kiểm tra đối với hố thu nước mưa.
2. TCVN 7570:2006: yêu cầu kỹ thuật cho cốt liệu dùng trong bê tông.
3. TCVN 8826:2011: quy định về phụ gia hóa học cho bê tông.
4. TCVN 3118:2022: phương pháp xác định cường độ nén của mẫu bê tông.
5. TCVN 9356:2012: phương pháp điện từ xác định chiều dày lớp bê tông bảo vệ, vị trí và đường kính cốt thép.

Phần nắp và song chắn rác là một cấu kiện riêng. Loại làm bằng gang, composite hay thép thường được phân cấp tải theo EN 124, gồm các cấp A15, B125, C250, D400, E600 và F900. Chữ số thể hiện lực thử tính bằng kN. Cấp D400 thường được chọn cho làn xe trên đường phố. Cấp tải của nắp cần đồng bộ với cấp chịu tải của thân hố ga, nếu không điểm yếu nhất sẽ quyết định tuổi thọ của cả bộ.

Thử tải tại xưởng diễn ra như thế nào

Chọn mẫu và dựng sơ đồ thử

Mẫu thử được lấy ngẫu nhiên theo lô từ các hố ga đã đủ tuổi bê tông. Cấu kiện được đặt trên gối đỡ phẳng, mô phỏng điều kiện tựa gần với thực tế. Thiết bị gồm kích thủy lực, tấm đệm truyền tải, cảm biến lực và đồng hồ đo độ võng đặt tại các điểm quan sát.

Vị trí đặt tải phải chọn theo điểm bất lợi nhất trong hồ sơ thiết kế, thường là vùng cổ hố và mép ô thu nước. Đặt tải ở giữa thân hố cho kết quả đẹp hơn nhưng không phản ánh đúng chỗ dễ hỏng.

Tăng tải theo cấp và đọc phản ứng của cấu kiện

Lực được tăng dần theo từng cấp, giữ ổn định ở mỗi cấp rồi mới sang cấp kế tiếp. Ở mỗi cấp, kỹ thuật viên ghi độ võng và quan sát bề mặt bê tông để phát hiện vết nứt đầu tiên. Khi đạt tải thử quy định, cấu kiện được giữ tải trong một khoảng thời gian, sau đó dỡ tải và đo biến dạng dư.

Phản ứng của hố ga được đánh giá theo các tiêu chí sau:

1. Vết nứt không vượt giới hạn cho phép ở cấp tải quy định.
2. Độ võng và biến dạng dư nằm trong ngưỡng của tiêu chuẩn sản phẩm hoặc hồ sơ thiết kế.
3. Bê tông vùng nén không bong vỡ, cốt thép không bị lộ.
4. Các bộ phận liên kết không bị tách hở sau khi dỡ tải.

Ngưỡng cụ thể phải lấy theo tiêu chuẩn sản phẩm và hồ sơ của dự án. Không nên áp một con số chung cho mọi loại hố ga, vì mỗi kích thước và mỗi cấp tải có yêu cầu riêng.

Những chỉ tiêu phải kiểm cùng lúc với thử tải

Thử tải trả lời câu hỏi cấu kiện có chịu được lực hay không. Nhưng muốn biết vì sao nó chịu được hoặc không chịu được, cần các số liệu đi kèm.

Trước hết là cường độ nén của mẫu bê tông đúc cùng lô, thử theo TCVN 3118:2022. Con số này xác nhận mác bê tông thực tế có đúng với mác công bố hay không. Tiếp theo là lớp bê tông bảo vệ và vị trí cốt thép. Nếu lớp bảo vệ mỏng hơn thiết kế, cốt thép dễ bị ăn mòn sớm dù lúc thử tải hố ga vẫn đạt. Máy dò điện từ theo TCVN 9356:2012 cho phép kiểm tra điều này mà không cần phá mẫu.

Cuối cùng là kích thước hình học và ngoại quan. Thành hố lệch chiều dày, mặt tựa nắp không phẳng hoặc góc bị rỗ đều làm tải phân bố không đều khi đưa ra công trình. Một hố ga thu nước đạt thử tải nhưng cổ hố vênh vẫn có thể làm nắp bập bênh sau vài tháng.

Đọc biên bản thử tải trước khi nhận hố ga

Biên bản thử tải là tài liệu bạn nên đọc kỹ hơn cả chứng nhận chung chung. Một biên bản đáng tin cần có đủ các thông tin sau:

1. Mã lô, ngày đúc và tuổi bê tông tại thời điểm thử.
2. Sơ đồ đặt tải, vị trí đặt tải và cấp tải thử.
3. Số liệu độ võng theo từng cấp tải, không chỉ kết luận “đạt”.
4. Mô tả vết nứt (nếu có) và biến dạng dư sau khi dỡ tải.
5. Tên đơn vị thực hiện, thiết bị đo đã kiểm định và chữ ký người chịu trách nhiệm.

Với công trình lớn, chủ đầu tư có thể yêu cầu lấy mẫu đối chứng tại phòng thí nghiệm độc lập. Nhà sản xuất làm việc nghiêm túc thường sẵn sàng cho khách chứng kiến buổi thử và còn coi đó là cách giữ uy tín.

Hố ga đạt thử tải vẫn có thể hỏng ngoài công trình

Kết quả thử tải trong xưởng chỉ có giá trị khi điều kiện lắp đặt đúng với giả định. Có bốn lỗi ngoài công trình thường làm mất toàn bộ lợi thế đó.

1. Nền đặt hố không đồng đều. Hố ga đặt lên chỗ cứng chỗ mềm sẽ bị chống ngược ở một vài điểm và chịu uốn mà thiết kế không tính tới. Đáy rãnh cần được đầm chặt và có lớp lót phẳng trước khi hạ hố.
2. Cổ hố và nắp lệch cao độ. Mặt nắp thấp hơn mặt đường làm nước đọng. Mặt nắp cao hơn thì bánh xe va đập mạnh vào mép, tạo tải xung kích lớn hơn tải tĩnh nhiều lần.
3. Mối nối đầu ống và thành hố làm sơ sài. Nước thấm qua mối nối sẽ xói nền xung quanh. Hố ga mất chỗ tựa dần dần và nứt sau một thời gian ngắn.
4. Cho xe chạy khi lớp hoàn thiện chưa đủ cường độ. Vữa chèn quanh cổ hố và bê tông gia cố cần thời gian để đạt cường độ. Cho xe nặng qua quá sớm sẽ làm hỏng chính vùng chịu lực lớn nhất.

Khi cẩu lắp, cần dùng móc và dây treo đúng vị trí đã đánh dấu trên cấu kiện. Cẩu sai điểm có thể gây nứt ẩn ở thành hố, và vết nứt này không xuất hiện trên biên bản thử tải của lô.

Lời cuối cho người đang chọn hố ga

Trước khi chốt một lô hố ga thu nước, hãy hỏi nhà cung cấp ba câu: sản phẩm thuộc cấp tải nào, đã thử trên cấu kiện thật hay chỉ thử mẫu nén, và biên bản có ghi số liệu từng cấp tải không. Ba câu trả lời đó cho bạn biết nhiều hơn một trang giới thiệu bóng bẩy. Nếu cần tư vấn chủng loại, kích thước và cấp tải cho tuyến thoát nước cụ thể, bạn hãy gửi thông số mặt cắt và loại xe lưu thông để đội kỹ thuật đề xuất phương án phù hợp.

Thông Tin Liên Hệ:

02862 789 955 - Máy Bàn

0906 86 26 96 - Hotline Bán Hàng

0906 39 18 63 - Zalo hỗ Trợ Mua Hàng

0929 239 929 - Tư Vấn Kỹ Thuật

Website: www.vlxdminhquan.com

Email: minhquanmqb2015@gmail.com