Tấm đan rãnh thoát nước bằng bê tông cốt thép

Hai yêu cầu mà tưởng chừng không thể thỏa mãn cùng lúc: cần bề mặt cứng chắc để xe cộ và người đi lại an toàn, nhưng cũng cần nước mưa thoát xuống rãnh bên dưới thay vì đọng trên mặt. Đậy mương bằng tấm đặc thì nước không thoát được. Để hở mương thì nguy hiểm và mất mỹ quan. Đây là bài toán mà nhiều khu công nghiệp, sân nhà xưởng và trang trại tại miền Nam phải đối mặt mỗi khi mùa mưa về.

Tấm đan rãnh thoát nước ra đời để giải quyết đúng mâu thuẫn đó. Không phải giải pháp phức tạp hay tốn kém, chỉ là một tấm bê tông cốt thép đúc sẵn có lỗ thoát nước tại hai đầu, đặt vừa khớp lên miệng rãnh để vừa làm mặt đi lại, vừa cho nước chảy xuống khi mưa. Đơn giản về nguyên lý, nhưng hiệu quả rõ ràng trong hàng chục năm vận hành.

Câu chuyện từ thực tế: tại sao nắp mương đặc không phải giải pháp tốt?

Rất nhiều đơn vị thi công đã từng chọn giải pháp đơn giản nhất: đậy mương bằng tấm bê tông đặc không có lỗ. Lý do nghe hợp lý: tấm đặc chắc hơn, rẻ hơn và không lo vật nặng rơi xuống mương. Nhưng sau một đến hai mùa mưa, vấn đề bắt đầu lộ ra.

Nước mưa rơi xuống mặt sân chỉ có thể chảy vào rãnh qua khe giữa các tấm hoặc qua hai bên mép tấm tiếp giáp thành mương. Diện tích thu nước đó rất nhỏ so với lưu lượng mưa thực tế tại miền Nam. Kết quả là nước tràn lên mặt tấm, chảy lan ra sân, đọng thành vũng trong khu vực vốn đã được làm để thoát nước. Mương có nhưng thoát nước không hiệu quả hơn là bao so với không có mương.

Ngoài bài toán thoát nước, còn một vấn đề nữa ít được nhắc đến: mương đậy kín hoàn toàn không được thông khí. Trong mùa khô, bùn và cặn tích tụ bên dưới phát sinh mùi khó chịu, đặc biệt trong khu vực chăn nuôi hoặc chế biến thực phẩm. Lỗ thoát nước trên tấm đan không chỉ cho nước đi qua mà còn giữ cho không khí lưu thông bên dưới.

Khi nào tấm đan có lỗ thoát nước là lựa chọn bắt buộc?

Có những vị trí mà tấm đặc không lỗ hoàn toàn không phù hợp về mặt kỹ thuật:

1. Dọc rãnh thu nước mép đường nội bộ nhà xưởng: nước mưa từ mái nhà xưởng diện tích lớn đổ xuống nhanh, cần thoát ngay qua tấm đan chứ không thể chờ chảy dọc sang hai bên.
2. Sân chuồng trại chăn nuôi: nước rửa chuồng và nước tiểu gia súc cần thoát liên tục qua bề mặt sàn, tấm đan lỗ thoát nước là tiêu chuẩn thiết kế bắt buộc ở môi trường này.
3. Khu vực chế biến thực phẩm và nhà máy: sàn luôn ướt do yêu cầu vệ sinh, nước cần thoát trực tiếp xuống rãnh phía dưới ngay tại chỗ, không được để đọng trên bề mặt.
4. Lối vào cổng qua mương: khi cần tạo lối vào tạm thời qua mương thoát nước, tấm đan lỗ thoát nước giữ được chức năng thoát nước của mương thay vì bít kín như cống tròn.

Tấm đan rãnh thoát nước: cấu tạo và thông số kỹ thuật

Tấm đan rãnh thoát nước là cấu kiện bê tông cốt thép đúc sẵn, hình chữ nhật, có một hoặc nhiều lỗ thoát nước được đúc sẵn trong khuôn, không khoan sau khi đúc. Điều này quan trọng vì lỗ đúc sẵn không làm yếu tiết diện cốt thép tại điểm lỗ như lỗ khoan sau, và không tạo vết nứt lan rộng khi cốt thép bị xáo trộn.

Kích thước lỗ thoát nước và vị trí bố trí

Lỗ thoát nước thường có kích thước từ 1,5x4cm đến 2x5cm, bố trí tại hai đầu ngắn của tấm. Khi các tấm được đặt nối tiếp nhau dọc theo chiều dài rãnh, lỗ thoát nước của tấm này nằm kề lỗ thoát nước của tấm bên cạnh, tạo ra điểm thoát nước đều đặn cứ mỗi 1m hoặc tùy chiều dài tấm theo thiết kế.

Kích thước lỗ 1,5x4cm là mức cân bằng giữa khả năng thoát nước và yêu cầu an toàn người sử dụng. Lỗ đủ rộng để nước chảy qua nhanh nhưng đủ nhỏ để gót giày không lọt vào. Với tấm dùng trong khu vực chỉ có người đi bộ, lỗ có thể mở rộng hơn vì không có rủi ro bánh xe hoặc chân gia súc bị kẹt.

Cốt thép, mác bê tông và khả năng chịu tải

Bên trong mỗi tấm là lưới cốt thép D8 đến D10 bố trí theo hai phương, mác bê tông thường từ B20 đến B25. Cốt thép theo hai phương giúp tấm chịu lực uốn theo cả chiều dài lẫn chiều rộng, phân tán tải trọng tập trung từ bánh xe sang toàn bộ diện tích tấm thay vì để tải đổ thẳng xuống điểm giữa nhịp.

Độ dày tấm từ 50mm đến 80mm tùy tải trọng yêu cầu. Tấm 50mm phù hợp cho sân chỉ có người đi bộ và xe máy qua lại. Tấm 60 đến 70mm dùng cho đường nội bộ có xe tải nhẹ. Tấm 80mm dùng cho sân kho bãi hoặc khu vực xe nâng hàng đi lại thường xuyên.

Kích thước tấm phổ biến theo chiều rộng rãnh

Chiều rộng tấm được chọn theo chiều rộng miệng rãnh cần đậy, cộng thêm phần gối tựa mỗi bên tối thiểu 50mm. Với rãnh rộng 200mm, tấm cần rộng tối thiểu 300mm để đặt ổn định. Với rãnh rộng 400mm, tấm tối thiểu rộng 500mm. Phần gối tựa 50mm mỗi bên là ngưỡng tối thiểu để tấm không bị rơi xuống khi chịu tải lệch tâm.

Chiều dài tấm thường từ 500mm đến 1200mm tùy thiết kế. Tấm dài hơn đồng nghĩa với ít mạch nối hơn dọc theo rãnh, đường đi mịn và ổn định hơn, nhưng mỗi tấm nặng hơn và cần hai người hoặc thiết bị hỗ trợ khi lắp đặt.

Ưu điểm vượt trội của tấm đan bê tông có lỗ thoát nước

So với các giải pháp thay thế như lưới sắt, tấm nhựa hay rãnh để hở không đậy, tấm đan rãnh thoát nước bê tông cốt thép có những ưu điểm thực tế mà người dùng nhận ra sau vài mùa sử dụng.

1. So sánh với lưới sắt: lưới sắt thoát nước tốt nhưng gỉ sét nhanh trong điều kiện ẩm ướt miền Nam, trở nên nguy hiểm khi mắt lưới mở rộng do gỉ mòn. Bê tông không bị ăn mòn hóa học bởi nước và khí ẩm, tuổi thọ 15 đến 20 năm mà không cần sơn bảo trì như sắt.
2. So với tấm nhựa: nhựa nhẹ và dễ lắp nhưng không chịu được tải trọng xe cơ giới, bị biến dạng nhiệt trong nắng gắt miền Nam và dễ vỡ góc khi va đập. Tấm bê tông cốt thép chịu được cả tải trọng tĩnh và tải trọng động từ xe cộ mà không biến dạng hay vỡ góc trong điều kiện sử dụng bình thường.

Lắp đặt tấm đan rãnh thoát nước đúng kỹ thuật

Lắp đặt tấm đan rãnh thoát nước không đòi hỏi thợ chuyên môn cao nhưng cần thực hiện đúng một số bước kỹ thuật để tấm đứng vững, không bập bênh và không bị trượt ra khi chịu tải trọng ngang.

1. Thành rãnh tại vị trí tấm đặt lên cần đủ cứng và phẳng để tấm tiếp xúc đều hai bên. Nếu thành rãnh một bên cao hơn bên kia, tấm sẽ nằm nghiêng, chịu lực uốn lệch và tăng nguy cơ nứt theo thời gian. Trước khi đặt tấm, kiểm tra cao độ hai thành rãnh bằng thước nước và điều chỉnh bằng vữa xi măng nếu cần.
2. Phần gối tựa mỗi bên tối thiểu 50mm không được giảm xuống dù tấm nhìn có vẻ đặt ổn định với gối hẹp hơn. Khi xe tải đi qua, lực tác dụng lên tấm không phải lực tĩnh mà là lực động có thể gấp đôi giá trị tĩnh tại thời điểm bánh xe vừa chạm vào tấm. Gối tựa hẹp không đủ diện tích tiếp xúc để chịu lực xung kích đó mà không gây lún cục bộ thành rãnh bên dưới.
3. Mạch nối giữa các tấm theo chiều dài rãnh để hở tự nhiên hoặc lấp cát mịn, không trám vữa xi măng nếu muốn giữ khả năng tháo lên vệ sinh rãnh. Đây là ưu điểm của tấm đan so với đổ bê tông liền khối: khi rãnh bị tắc hoặc cần nạo vét, chỉ cần nâng từng tấm lên mà không cần đập phá.

​​​​​​​​​​​​​​

Minh Quân MQB cấp tấm đan rãnh thoát nước tại miền Nam

Minh Quân MQB sản xuất và cung cấp tấm đan rãnh thoát nước bê tông cốt thép đúc sẵn tại khu vực miền Nam. Sản phẩm có đầy đủ kích thước từ tấm nhỏ phù hợp rãnh 200mm đến tấm lớn cho rãnh 600mm, độ dày từ 50 đến 80mm theo yêu cầu tải trọng của từng công trình. Lỗ thoát nước được đúc sẵn tại hai đầu với kích thước tiêu chuẩn hoặc theo yêu cầu thiết kế riêng.

Tất cả tấm đan được đúc bằng khuôn thép kiểm soát kích thước chính xác và đồng đều giữa các tấm trong cùng lô hàng. Với đơn vị đặt số lượng lớn cho nhà xưởng hoặc khu công nghiệp, sự đồng đều này đảm bảo các tấm khớp nhau khi lắp đặt, không có tấm lồi tấm lõm gây mặt rãnh gồ ghề sau khi hoàn thiện.

Kho sản phẩm luôn có sẵn các kích thước phổ biến để giao hàng nhanh. Liên hệ Minh Quân MQB để được tư vấn kích thước tấm phù hợp với chiều rộng rãnh thực tế và tải trọng yêu cầu, tránh việc đặt sai quy cách phải đổi hàng gây tốn thời gian.

Một số sản phẩm cấu kiện bê tông đúc sẵn tại MQB

Gạch Lát Mái Taluy

Bó Vỉa Bê Tông Đúc Sẵn

Cống Tròn Đúc Sẵn

Trụ Hàng Rào Bê Tông Giá Rẻ

Cục Bê Tông Làm Rào Chắn Đường Đúc Sẵn  

Một số sản phẩm khuôn đúc mẫu tại MQB:

Khuôn Đúc Lam Chữ Z

Khuôn Đúc Dải Phân Cách Bê Tông 

Khuôn Cống Bi Bê Tông

Khuôn Đúc Gạch Giả Đá Vân Mây

Khuôn Đúc Lối Đi Sân Vườn Model G

Khuôn Đúc Lối Đi Sân Vườn Bằng Thép

Khuôn Đúc Mương U